Bị xử lý hình sự cùng lúc nhiều tội danh về ma túy trong trường hợp nào?
- Tổng hợp các tội phạm về ma túy theo Bộ luật Hình sự hiện hành
Theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) các tội phạm về ma tuý được quy định tại Chương XX, gồm 14 tội danh:
– Tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy (Điều 247);
– Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248);
– Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249);
– Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250);
– Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251);
– Tội chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252);
– Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 253);
– Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển hoặc mua bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 254);
– Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255);
– Tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256);
– Tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a);
– Tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 257);
– Tội lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 258);
– Tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần (Điều 259).
(Ảnh minh hoạ – nguồn Internet)
- Bị xử lý hình sự cùng lúc nhiều tội danh về ma túy trong trường hợp nào?
Trong thực tiễn, một người hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về nhiều tội danh liên quan đến ma túy nếu người đó thực hiện nhiều hành vi độc lập, mỗi hành vi đều có đầy đủ dấu hiệu cấu thành của một tội phạm riêng biệt theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Đây là vấn đề rất thường gặp trong các vụ án ma túy hiện nay bởi hoạt động phạm tội về ma túy thường không chỉ dừng lại ở một hành vi đơn lẻ mà có sự liên kết giữa nhiều hành vi khác nhau như mua bán, tàng trữ, vận chuyển, tổ chức sử dụng hoặc chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy.
Nguyên nhân là do Tội phạm ma túy có đặc điểm là quá trình phạm tội thường kéo dài qua nhiều công đoạn: Cất giữ ma túy → Vận chuyển → Mua bán → Tổ chức sử dụng → Chứa chấp việc sử dụng → Lôi kéo người khác sử dụng. Một người có thể tham gia nhiều vai trò khác nhau trong cùng một vụ án. Chính điều này dẫn đến khả năng một người phải chịu trách nhiệm với nhiều tội danh đồng thời.
Tuy nhiên, không phải cứ nhiều hành vi là sẽ bị xử lý nhiều tội danh, bởi một số hành vi có thể được xem là một phần tất yếu của hành vi phạm tội chính (Nguyên tắc thu hút tội danh) nên không xử lý thành tội độc lập.
Ví dụ: Người mua bán ma túy thường phải cất giữ ma túy trước khi giao dịch. Trong nhiều trường hợp: Hành vi tàng trữ chỉ nhằm phục vụ việc mua bán; Không có mục đích độc lập. Khi đó, hành vi “tàng trữ” có thể bị thu hút vào tội “Mua bán trái phép chất ma túy” và không xử lý thêm tội tàng trữ.
Do đó, việc xử lý một hay nhiều tội danh phụ thuộc rất lớn vào: Mục đích phạm tội; Diễn biến hành vi; Ý chí chủ quan của người phạm tội; Chứng cứ trong hồ sơ vụ án.
Như vậy tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một hoặc nhiều tội danh tương ứng về ma tuý.
Có thể thấy, hệ thống các tội phạm về ma túy trong Bộ luật Hình sự hiện hành được xây dựng theo hướng xử lý toàn diện, từ hành vi sản xuất, mua bán cho đến các hành vi hỗ trợ, tổ chức hoặc vi phạm quản lý liên quan đến ma túy. Chính sách hình sự của Việt Nam đối với tội phạm ma túy hiện nay thể hiện sự nghiêm khắc nhằm bảo vệ trật tự an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và phòng ngừa nguy cơ phát sinh các loại tội phạm khác.
Trong bối cảnh tội phạm ma túy ngày càng có xu hướng trẻ hóa, hoạt động tinh vi và xuyên quốc gia, việc nâng cao nhận thức pháp luật và hiểu đúng các quy định của Bộ luật Hình sự là điều cần thiết đối với mỗi cá nhân và tổ chức.
Tuyên bố miễn trừ: Bài viết này mang tính chất tham khảo. Không được xem chính xác và phù hợp cho bất kỳ vấn đề nào mà đọc giả có thể gặp phải, không tạo nên một thoả thuận pháp lý giữa bất kì bên nào, không có bất kỳ trách nhiệm nào được phát sinh từ hoặc liên quan đến việc đọc giả viện dẫn bất kỳ nội dung nào của tài liệu này để áp dụng cho trường hợp của mình. Đọc giả nên tham khảo ý kiến pháp lý của Luật sư trong từng trường hợp của đọc giả.