Người sử dụng trái phép chất ma túy bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nào?

Trước đây hành vi sử dụng trái phép chất ma túy chỉ bị xử phạt hành chính. Theo quy định hiện hành, căn cứ điểm a khoản 1, khoản 8 Điều 30 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình: Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; đối với người nước ngoài vi phạm sẽ bị trục xuất.
Từ ngày 1/7/2025, pháp luật hình sự đã bổ sung tội danh ‘Sử dụng trái phép chất ma túy’ tại Điều 256a. Theo đó, người nào sử dụng ma tuý trong các trường hợp sau đây sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự:
- Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
- Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
- Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
- Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Như vậy, không phải mọi trường hợp sử dụng trái phép chất ma tuý đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tuyên bố miễn trừ: Bài viết này mang tính chất tham khảo. Không được xem chính xác và phù hợp cho bất kỳ vấn đề nào mà đọc giả có thể gặp phải, không tạo nên một thoả thuận pháp lý giữa bất kì bên nào, không có bất kỳ trách nhiệm nào được phát sinh từ hoặc liên quan đến việc đọc giả viện dẫn bất kỳ nội dung nào của tài liệu này để áp dụng cho trường hợp của mình. Đọc giả nên tham khảo ý kiến pháp lý của Luật sư trong từng trường hợp của đọc giả.
